🍃🌸🍃🌹🍃🌸🍃 *विचार व ज्ञानाची अभिव्यक्ती बुध्दीने नव्हे तर ह्रदयातून झाली तरच ती दुस-या ह्रदयापर्यत सहजपणे पोहचते*----- *सिध्देश्वर स्वामीजी* सोलापूर:- *"*विचार व ज्ञानाची अभिव्यक्ती बुध्दीने नव्हे तर ह्रदयातून झाली तरच ती दुस-या ह्रदयापर्यत सहजपणे पोहचते *"* असे प्रतिपादन ज्ञानयोगी *सिध्देश्वर स्वामीजी* विजयपूर यांनी व्यक्त केले. सिध्देश्वर देवस्थान पंच कमिटी आयोजीत व्याख्यान मास निमित्त ते बोलत होते. हरीभाई देवकरण प्रशालेच्या प्रांगणात आजच्या तिस-या दिवसाचे पुष्प गुंफताना स्वामीजी बोलत होते. आपल्या व्याख्यानात स्वामीजी पुढे म्हणाले जीवनात भाव भावना बुद्धी विचार यानेच मनुष्य घडतो.संत,महात्त्मे, विचारवंत यांच्या मुळे राष्ट्र श्रीमंत होते. दगड विटा माती याच्या वापराने ईमारत उभी करता येते, परंतु सुंदर मन,सुंदर ह्रदय यांनीच घर बनवावे लागते केवळ संम्पतीने घर बनत नाही. ईश्वर ह्रदयात वास करतो देवाची अनुभूती ह्रदयात होते. तिथे बुद्धीचे काही चालत नाही. ह्रदयास सामभाव, सदभाव, देवभाव व पवित्रभाव प्रिय आहे. जगात भक्तीचे सामर्थ्य खूप मोठे आहे. हि भक्ती ह्रदयातून झाली पाहिजे. केवळ उपचार म्हणून केलेली भक्ती इश्वरा पर्यत पोहचत नाही. व्रत- वैकल्ये करणारे, योग साधना करणारे, होम-हवन, यज्ञ व तिर्थक्षेत्र करणारे खूप असतात परंतु ह्रदयात श्रध्दा व मनात प्रेमभाव नसेल तर काय उपयोग असा प्रश्न राहतोच. मनात द्वेष असेल आणि ह्रदयात भक्ती नसेल तर सारे व्यर्थ आहे. सद्य मानवी जीवनात वस्तूंनी आनंद आणण्याचा प्रयत्न केला जातो,परंतु वस्तूंनी असुया निर्माण होते आनंद संतोष समाधान नाही साधकांच्या मागे लागू नये. संतोष ह्रदयातून यावा लागतो. जीवनात कशाला जास्त महत्व द्यायचे हे कळाले पाहिजे. साधना पथावर चालणे हाच खरा अध्यात्मिक मार्ग होय. एखादे भक्तीगीत सादर करताना ते स्मरणातून नाही तर ह्रदयातून यावे लागते.ह्रदयात भाव असेल मनात भक्ती असेल तरच त्या भक्तीगीताचा आशय श्रोत्यांना पोहचतो. इर्षा दुःखाचे मुळ आहे. विचार बुद्धीतून नव्हे तर ह्रदयातून यावे लागते तरच त्याला सर्व मान्यता मिळते. पदवीचे शिक्षण आपण घेवू शकतो पण ह्रदयाचे शिक्षण कुठे मिळेल? मनुष्य जन्माला आल्यावर सहजतेने जगता आले पाहिजे. प्रख्यात शास्त्रज्ञ पास्कल यांचे उदाहरण देताना स्वामीजी म्हणतात मेंदू आणि ह्रदय ही निसर्गाने मानवाला दिलेली सर्वोतम देणगी आहे.दोहोंचे सामर्थ्य वेगवेगळे आहे. आपण डोळ्याने वस्तू पाहतो,निसर्ग पाहतो पण जग सुंदर बनवते ते ह्रदय,आणि हि अनुभूती चराचरास सुंदर बनवते. म्हणून ह्रदय श्रीमंत बनवणे हि मोठी साधना आहे. डोक्यात ज्ञान व ह्रदयात भाव दोन्ही ही आवश्यक आहेत. विनोबा भावे यांच्या भूदान चळवळीची आठवण सांगताना स्वामीजींनी विनोबा यांची एक कथा सांगितली. भूदान चळवळीचा प्रवास संपवून विनोबा जेव्हा परतले तेंव्हा एका पत्रकाराने त्यांना विचारले कि भारत कसा वाटला? त्यावर विनोबा म्हणाले,"खूपच छान पण एकच दुख आहे. .. भारताचा युवक बुद्धीमान होतोय पण त्याचे ह्रदय कोमेजून जात आहे.आजही आपण त्याच स्थितीत आहोत म्हणून ह्रदयावरचा हळुवारपणा जोपासणं ही मनुष्याच्या सुखी जीवनाचा मुलमंत्र आहे. असे अनेक विचार व उदाहरणे देवून सर्व श्रोतुवर्गास त्यांनी मंत्रमुग्ध केले. 🍃🌸🍃🌹🍃🌸🍃